Alfabety

Rosyjski i ukraiński piszą cyrylicą, polski i czeski łacinką, a BCS obiema (serbski oficjalnie i cyrylicą, i łacinką). Litery odpowiadają sobie bardzo blisko, a każdy język ma własne litery narodowe.

Transliterator

Wpisz lub wklej tekst

WynikSʺešʹ že eščë ètix mjagkix francuzskix bulok

Rosyjski i ukraiński w transliteracji naukowej (slawistycznej) — tymi samymi literami, którymi piszą czeski i BCS. Konwersja BCS jest dokładna w obie strony.

Cyrylica

А аaa
From Greek alpha.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)мама
Б бbb
Made for Slavic: Greek beta had become [v].
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)брат
В вvv ʋ
From Greek beta, read [v]; Ukrainian [ʋ], [w] before consonants and word-finally.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)вода
Г гg / hɡ ɦ
Russian and BCS [ɡ]; Ukrainian [ɦ] (the g → h shift), transliterated h.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)голова
Ґ ґgɡ
Ukrainian only: the stop [ɡ] in loans, restored to the alphabet in 1990.
Używana w: ukraiński· narodowaґанок
Д дdd
From Greek delta.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)дом
Ђ ђđdʑ
Vuk Karadžić's letter for the reflex of *dj (BCS Latin đ).
Używana w: BCS (Cyrylica)· narodowaмеђа
Е еeje ɛ e
Russian [je] or softens the consonant; Ukrainian and BCS plain [ɛ]/[e].
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)небо
Ё ёëjo
Russian only: stressed [jo]/[o] from e (the e → o shift). Dots usually omitted in print.
Używana w: rosyjski· narodowaмёд
Є єjejɛ
Ukrainian only: [jɛ], the counterpart of Russian е.
Używana w: ukraiński· narodowaмоє
Ж жžʐ ʒ
Glagolitic origin; [ʐ] in Russian, [ʒ] in Ukrainian and BCS.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)жена
З зzz
From Greek zeta.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)зуб
И иi / yi ɪ
Russian and BCS [i]; Ukrainian [ɪ], transliterated y (it answers Russian ы).
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)мир
І іii
Ukrainian (and Belarusian) [i] — the і of хліб and кінь. Dropped from Russian in 1918.
Używana w: ukraiński· narodowaліс
Ї їjiji
Ukrainian only: [ji].
Używana w: ukraiński· narodowaїжак
Й йjj
Short i: the glide [j] after vowels.
Używana w: rosyjski, ukraińskiмой
Ј јjj
BCS Cyrillic takes Latin j for the glide (Vuk's reform, 1818).
Używana w: BCS (Cyrylica)· narodowaмоја
К кkk
From Greek kappa.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)кот
Л лll ɫ
Hard [ɫ] or soft [lʲ] in Russian and Ukrainian.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)лето
Љ љljʎ
BCS: л + ь fused into one letter, [ʎ] (Latin lj).
Używana w: BCS (Cyrylica)· narodowaљубав
М мmm
From Greek mu.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)море
Н нnn
From Greek nu.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)нос
Њ њnjɲ
BCS: н + ь fused, [ɲ] (Latin nj).
Używana w: BCS (Cyrylica)· narodowaкоњ
О оoo ɔ
Russian unstressed о is reduced: молоко [məlɐˈko].
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)око
П пpp
From Greek pi.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)пять
Р рrr
From Greek rho.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)рука
С сss
From the lunate Greek sigma.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)сон
Т тtt
From Greek tau.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)три
Ћ ћćtɕ
BCS: the reflex of *tj (Latin ć), from an old Cyrillic djerv.
Używana w: BCS (Cyrylica)· narodowaноћ
У уuu
From the Greek digraph ου.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)ухо
Ф фff
Greek phi; almost only in loans — Slavic had no native f.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)фабрика
Х хx / hx
[x], transliterated x in linguistics (Czech/Polish ch, BCS h).
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)хлеб
Ц цcts
[ts], Latin c in Polish, Czech and BCS.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)отец
Ч чčtɕ tʃ
[tɕ] in Russian, [tʃ] in Ukrainian and BCS.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)час
Џ џdždʒ
BCS: [dʒ] (Latin dž), from Romanian Cyrillic.
Używana w: BCS (Cyrylica)· narodowaџеп
Ш шšʂ ʃ
From Glagolitic; [ʂ] Russian, [ʃ] Ukrainian and BCS.
Używana w: rosyjski, ukraiński, BCS (Cyrylica)шум
Щ щščɕː ʃtʃ
Russian [ɕː], Ukrainian [ʃtʃ]. BCS has no щ: the cluster is written шт/šć.
Używana w: rosyjski, ukraińskiщи
Ъ ъʺj
Hard sign: once a yer vowel, now only a separator before я ю е ё.
Używana w: rosyjskiподъезд
Ы ыyɨ
Russian [ɨ]; the old back high vowel *y. Ukrainian writes и for it.
Używana w: rosyjski· narodowaсыр
Ь ьʹʲ
Soft sign: once a yer vowel, now marks palatalization.
Używana w: rosyjski, ukraińskiдень
Э эèe
Russian only: [e] without softening the consonant before it.
Używana w: rosyjski· narodowaэто
Ю юjuju
[ju], or u softening the consonant.
Używana w: rosyjski, ukraińskiюг
Я яjaja
[ja], or a softening the consonant; continues the nasal *ę in пять, мясо.
Używana w: rosyjski, ukraińskiяблоко
ʼʼj
Ukrainian apostrophe: a hard consonant before я ю є ї (Russian uses ъ or ь).
Używana w: ukraiński· narodowaпʼять

Litery łacińskie ze znakami diakrytycznymi

Ą ąу / о + nasalɔ̃
Polish nasal o: continues Proto-Slavic *ǫ (or a lengthened *ę).
Używana w: polski· narodowaząb
Ę ęя / е + nasalɛ̃
Polish nasal e: continues a short nasal; denasalized word-finally.
Używana w: polski· narodowaręka
Ć ćть / ћtɕ
Polish ć (ci before a vowel) and BCS ć (Cyrillic ћ) — the same sound, different histories.
Używana w: polski, BCS (Łacinka)· narodowanoć
Ś śсьɕ
Polish soft s (si before a vowel).
Używana w: polski· narodowaśnieg
Ź źзьʑ
Polish soft z (zi before a vowel).
Używana w: polski· narodowaźle
Ń ńньɲ
Polish soft n (ni before a vowel); BCS writes nj, Czech ň.
Używana w: polski· narodowakoń
Ł łл (hard)w
Polish ł: once a dark [ɫ], now [w] for most speakers.
Używana w: polski· narodowagłowa
Ó óуu
Polish ó is [u]: an o lengthened before voiced consonants (bóg, gród), like Czech ů and Ukrainian і.
Używana w: polski· narodowagóra
Ż żжʐ
Polish [ʐ] from *ž. Spelled rz when it comes from r (rzeka).
Używana w: polski· narodoważona
rzр → жʐ
Polish digraph: soft r became [ʐ]; Czech ř is its cousin.
Używana w: polski· narodowarzeka
sz cz dżш ч джʂ tʂ dʐ
Polish digraphs for Russian ш ч, Czech/BCS š č dž.
Używana w: polskiszum
Č čчtʃ
The haček (caron) comes from Jan Hus's spelling reform (c. 1406); BCS adopted it with Gaj's alphabet (1830s).
Używana w: czeski, BCS (Łacinka)· narodowačas
Š šшʃ
Haček letter: Polish sz, Cyrillic ш.
Używana w: czeski, BCS (Łacinka)· narodowašest
Ž žжʒ
Haček letter: Polish ż, Cyrillic ж.
Używana w: czeski, BCS (Łacinka)· narodowažena
Ř řржr̝
Czech only: a raised trilled r, from soft r. Polish rz is the cognate spelling.
Używana w: czeski· narodowařeka
Ě ěе / ѣjɛ ɲɛ
Czech ě softens what precedes it (dě [ɟɛ], mě [mɲɛ]); often marks old jat.
Używana w: czeski· narodowasvět
Ď ďдьɟ
Czech soft d.
Używana w: czeski· narodowaďábel
Ť ťтьc
Czech soft t.
Używana w: czeski· narodowaťukat
Ň ňнь / њɲ
Czech soft n.
Używana w: czeski· narodowakůň
Ů ůу (from о)uː
Czech ů: long u from an older long ó (dům = Polish dom, Ukrainian дім).
Używana w: czeski· narodowadům
á é í ó ú ýlong vowelsaː ɛː iː oː uː iː
Czech čárka marks vowel length, not stress (stress is always on the first syllable).
Używana w: czeski· narodowamléko
Đ đђdʑ
BCS: the reflex of *dj; Cyrillic ђ. Typed dj when đ is unavailable.
Używana w: BCS (Łacinka)· narodowameđa
Dž džџdʒ
BCS: one letter written with two characters; Cyrillic џ.
Używana w: BCS (Łacinka)· narodowadžep
Lj ljљʎ
BCS: one letter, [ʎ]; Cyrillic љ.
Używana w: BCS (Łacinka)· narodowaljubav
Nj njњɲ
BCS: one letter, [ɲ]; Cyrillic њ.
Używana w: BCS (Łacinka)· narodowakonj
Ch chхx
Polish and Czech ch [x] (Polish h sounds the same); BCS writes h.
Używana w: polski, czeskichléb
H hг [ɦ] / хɦ x
Czech h is [ɦ] (from *g: hora = гора); Polish h and BCS h are [x].
Używana w: czeski, polski, BCS (Łacinka)hora